Ο Μύθος του Σισύφου - Με την Μαρία Μαραγκού - Ο μύθος του Σίσυφου // Δοκίμιο για το παράλογο - Αλμπέρ Καμύ

Η Μαρία Μαραγκού μιλάει στην γειτονιά μας για το θέμα: Η Μαρία Μαραγκού μιλάει στην γειτονιά μας για το θέμα: Ο Μύθος του Σισύφου

 

Στην Ελληνική Μυθολογία, ο Σίσυφος ήταν διάσημος ως ο πιο πανούργος ανάμεσα στους ανθρώπους. Κυβέρνησε την ένδοξη πόλη της Κορίνθου, αλλά κρίθηκε ένοχος για πολλά εγκλήματα, για τα οποία τιμωρήθηκε στον Κάτω Κόσμο με ένα ατελείωτο βασανιστήριο.

Ο Σίσυφος ήταν γιος του Αιόλου και της Εναρέτης. Σε μερικές εκδοχές του μύθου πρόκειται για τον ίδιο Αίολο που ήταν θεός των ανέμων. Σε άλλες, ο πατέρας του Σίσυφου ήταν κάποιος άλλος Αίολος, βασιλιάς της Θεσσαλίας. 

Ο Σίσυφος ήταν περίπλοκος χαρακτήρας. 

Ήταν ονομαστός για την πονηριά και τη σοφία του, ενώ ταυτόχρονα ήταν και πετυχημένος ηγέτης που ίδρυσε τα Ίσθμια, που ήταν αθλητικοί αγώνες και γίνονταν κάθε δύο χρόνια κοντά στην Κόρινθο.

 Ωστόσο λέγονται και ιστορίες για τον Σίσυφο, που αποκαλύπτουν έναν εγωιστή, επιθετικό και πανούργο άνθρωπο, που έκλεβε και κορόιδευε περαστικούς και αποπλανούσε γυναίκες. Γυναίκα του Σίσυφου ήταν η Μερόπη, μια από τις Πλειάδες, τις επτά κόρες του Τιτάνα Άτλαντα, οι οποίες αργότερα έγιναν αστερισμοί. 

Ο μεγάλος κυνηγός Ωρίων ήθελε να παντρευτεί την Μερόπη, όμως εκείνη επέλεξε τον Σίσυφο. Κάποιοι λένε ότι επειδή η Μερόπη ήταν η μόνη από τις Πλειάδες που πήρε θνητό σύζυγο, ταπεινώθηκε με αποτέλεσμα το αστέρι της να είναι το πιο θολό, επειδή «έκρυβε» το πρόσωπό της από ντροπή. 

Με τη Μερόπη ο Σίσυφος έκανε τέσσερις γιους, συμπεριλαμβανομένου του Γλαύκου, που έγινε ο πατέρας του ήρωα Βελλεροφόντη.

Ο Σίσυφος όμως είχε σχέσεις και με άλλες γυναίκες. Μια από αυτές ήταν η Τυρώ, κόρη του αδερφού του Σαλμονέα τον οποίο μισούσε. Ο Σίσυφος έμαθε από το μαντείο ότι εάν η Τυρώ γεννούσε τα παιδιά του, εκείνα θα σκότωναν τον Σαλμονέα. 

Σε κάποιες εκδοχές της ιστορίας ο Σίσυφος παντρεύτηκε την ανιψιά του ενώ σε άλλες την απόκτησε με τη βία. . . .Σε κάθε περίπτωση η Τυρώ και ο Σίσυφος έκαναν δύο γιους. Για να αποτρέψει την προφητεία από το να πραγματοποιηθεί, η Τυρώ σκότωσε τα παιδιά της…μάταια όμως. Ο Δίας οργίστηκε με τον Σαλμονέα επειδή θεωρούσε τον εαυτό του ίσο με το θεό, οπότε τον χτύπησε με έναν κεραυνό.

Μια άλλη ιστορία για τον Σίσυφο, λέει για την κλοπή του κοπαδιού του, από τον διάσημο κλέφτη Αυτόλυκο. Ο πανούργος Σίσυφος σκόπευε να πιάσει επ’αυτοφώρω τον δράστη: 

Έδεσε μολυβένιες σφραγίδες στις οπλές των ζώων που έγραφαν τις λέξεις «με έκλεψε ο Αυτόλυκος», και στη συνέχεια ακολούθησε τα ίχνη από το χαμένο του κοπάδι. 

Έτσι ξεμπρόστιασε τον Αυτόλυκο όταν του είπε ότι το ίδιο το κοπάδι του τον κατηγορούσε για το έγκλημα της κλοπής, καθώς εκείνος δεν το παραδεχόταν. 

Μια άλλη εκδοχή περιγράφει ότι ο Σίσυφος αποπλάνησε την κόρη του Αυτόλυκου, Αντίκλεια, για να τον εκδικηθεί. 

Η Αντίκλεια στη συνέχεια γέννησε τον Οδυσσέα, οπότε σύμφωνα με αυτόν τον μύθο ο ήρωας του Τρωικού Πολέμου και της Οδύσσειας ήταν πραγματικός απόγονος του Σίσυφου, και όχι του Λαέρτη, γεγονός που εξηγεί ευφυή και αδίστακτη φύση του.

Ιδρύοντας μια πόλη και ξεγελώντας τον Θάνατο.

Η Κόρινθος, ήταν μια ισχυρή αρχαία πόλη, της οποίας τα απομεινάρια μπορούν να βρεθούν μέχρι και σήμερα. Μερικές πηγές σχετίζουν την μεγάλη πόλη Εφύρα σαν την πόλη που ίδρυσε ο Σίσυφος, η οποία μετά ονομάστηκε Κόρινθος. Άλλοι αναφέρουν ότι η μάγισσα Μήδεια έδωσε την Κόρινθο στον Σίσυφο, ο οποίος έγινε βασιλιάς της.

Ένας μύθος λέει ότι ο Σίσυφος απέκτησε μια πηγή καθαρού νερού για την Κόρινθο, κάνοντας μια συμφωνία με τον ποταμό θεό Ασωπό. 

Η κόρη του Ασωπού είχε απαχθεί από τον Δία, και όταν ο Ασωπός ζήτησε βοήθεια από τον Σίσυφο, εκείνος του έδωσε την πληροφορία, γεγονός που εξόργισε τον Δία. Έτσι ο βασιλιάς των Θεών έστειλε τον Θάνατο να πάρει τη ζωή του Σίσυφου.

Όμως ο Σίσυφος κατάφερε να παγιδεύσει τον Θάνατο και να τον φυλακίσει σε ένα κελί. Η φυλάκιση αυτή είχε ως αποτέλεσμα, ο Θάνατος να μην μπορεί να έρθει για κανέναν νεκρό, κι έτσι οι άνθρωποι σταμάτησαν να πεθαίνουν. 

Οι θεοί σαν απάντηση έστειλαν τον Άρη, το θεό του πολέμου, να διασώσει τον Θάνατο, για να μπορέσει να διεκδικήσει την ψυχή του Σίσυφου. 

Αυτή τη φορά ο Σίσυφος πέθανε πραγματικά, αλλά πριν τον πάρει ο Θάνατος, ο Σίσυφος έδωσε οδηγίες στην Μερόπη να μην τον θάψει κανονικά. 

Η έλλειψη κανονικής κηδείας ενόχλησε τόσο πολύ τον Πλούτωνα, που κυβερνούσε τον Άδη, που ξαναέστειλε τον Σίσυφο στους ζωντανούς, για να κανονίσει την κηδεία του όπως έπρεπε. 

Για μια ακόμα φορά ο Σίσυφος απέδειξε την πονηριά του, αφού αρνήθηκε να επιστρέψει στον κάτω κόσμο και έζησε για πολλά ακόμα χρόνια στη γη.

Όταν τελικά πέθανε ο Σίσυφος, ο Δίας και οι υπόλοιποι θεοί σκέφτηκαν μια τρομερή βασανιστήριο για να τον τιμωρήσουν. 

Έπρεπε να σπρώχνει έναν τεράστιο βράχο επάνω σε έναν μεγάλο, απόκρημνο λόφο. 

Κάθε φορά που έφτανε στην κορυφή ο βράχος κατρακυλούσε και ο Σίσυφος έπρεπε να ξεκινήσει από την αρχή. Αυτό το βασανιστήριο, που έχει ταυτιστεί με το μύθο του Σίσυφου, θα συνεχιζόταν για μια αιωνιότητα.

 "Ο μύθος του Σίσυφου"- Αλμπέρ Καμύ Η έννοια του παράλογου και η σχέση ανάμεσα στο παράλογο και την αυτοκτονία αποτελούν τα θέματα αυτού του δοκιμίου. Από τη στιγμή που ο άνθρωπος παραδέχεται τη διάσταση ανάμεσα στη λογική επιθυμία του για κατανόηση και ευτυχία και στη σιωπή του κόσμου, μπορεί άραγε να κρίνει αν η ζωή αξίζει τον κόπο να την ζει κανείς; Τούτο είναι θεμελιώδες ερώτημα της φιλοσοφίας.

Αν όμως το παράλογο μου φαίνεται πρόδηλο, οφείλω να το διατηρήσω με μια διαυγή προσπάθεια και να δεχτώ να ζήσω βιώνοντάς το. Η εξέγερσή μου, η ελευθερία, το πάθος μου, θα είναι οι συνέπειές του.

Ο άνθρωπος, σίγουρος ότι θα πεθάνει ολοκληρωτικά, αρνούμενος όμως το θάνατο, λυτρωμένος από την υπερφυσική ελπίδα που του έδενε τα χέρια, θα μπορέσει να γνωρίσει το πάθος της ζωής σ' έναν κόσμο δοσμένο στην αδιαφορία του και στη φθαρτή ομορφιά του.

Όμως η δημιουργία είναι για εκείνον η καλύτερη ευκαιρία για να διατηρεί τη συνείδησή του άγρυπνη μπροστά στις λαμπερές και αλόγιστες εικόνες του κόσμου. Ο αγώνας του Σίσυφου που περιφρονεί τους θεούς, αγαπά τη ζωή και μισεί το θάνατο γίνεται το σύμβολο της ανθρώπινης μοίρας.

=============================

 Υπάρχει ένα μονάχα φιλοσοφικό πρόβλημα πραγματικά σοβαρό: η αυτοκτονία. Αν κρίνουμε πως η ζωή αξίζει να τη ζει ή να μην τη ζει κανείς, απαντούμε στο θεμελιώδες ερώτημα της φιλοσοφίας. 

Τα υπόλοιπα, αν ο κόσμος έχει τρεις διαστάσεις, αν το πνεύμα διαιρείται σε εννιά ή δώδεκα κατηγορίες έπονται. Είναι παιχνίδια. 

Πρέπει πρώτα να απαντήσουμε. … Το αν η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο ή ο ήλιος γύρω από τη γη, δεν έχει, κατά βάθος, καμιά σημασία. Για την ακρίβεια, είναι ένα ασήμαντο θέμα. Αντίθετα, βλέπω ότι πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν γιατί πιστεύουν πως η ζωή δεν αξίζει τον κόπο να τη ζει κανείς. Παραδόξως, βλέπω άλλους να σκοτώνονται για ιδέες ή αυταπάτες που τους παρέχουν ένα λόγο για να ζουν (αυτό που θεωρεί κανείς λόγο για να ζήσει αποτελεί συνάμα και έναν εξαίρετο λόγο για να πεθάνει). Θεωρώ, συνεπώς, ότι το νόημα της ζωής είναι το πιο επείγον ερώτημα. 

 Ένας κόσμος που μπορούμε να εξηγήσουμε ακόμη και με λανθασμένες δικαιολογίες είναι ένας κόσμος οικείος. 

Αντίθετα όμως, μέσα σ’ ένα σύμπαν στερημένο αίφνης από ψευδαισθήσεις και φώτα, ο άνθρωπος αισθάνεται σαν ξένος. Βρίσκεται σε μια εξορία οριστική και αμετάκλητη, αφού δεν έχει τις αναμνήσεις μιας χαμένης πατρίδας ούτε την ελπίδα μιας γης της επαγγελίας. 

Η διάζευξη του ανθρώπου από τη ζωή του, του ηθοποιού από το σκηνικό του, αυτό ακριβώς είναι το συναίσθημα του παράλογου. «Το πεδίο μου είναι ο χρόνος», λέει ο Γκαίτε. Να λοιπόν μια παράλογη φράση. 

Τι είναι πράγματι ο παράλογος άνθρωπος; Αυτός που, χωρίς ν’ αρνείται το αιώνιο, δεν κάνει τίποτα γι’ αυτό. Όχι πως η νοσταλγία τού είναι ξένη. Μα προτιμά το κουράγιο και τον συλλογισμό του. 

Το ένα τού μαθαίνει να ζει οριστικά και αμετάκλητα και ν’ αρκείται σε ότι έχει, το άλλο τον ενημερώνει για τα όρια του. … 

Η κατ’ εξοχήν παράλογη χαρά είναι η δημιουργία. «Τέχνη και μόνο τέχνη» λέει ο Νίτσε, «έχουμε την τέχνη για να μην πεθάνουμε από την αλήθεια». Όλη η βουβή χαρά του Σισύφου βρίσκεται εδώ. Η μοίρα του τού ανήκει. 

Ο βράχος είναι δικός του. Το ίδιο συμβαίνει με τον παράλογο άνθρωπο: όταν στοχάζεται μπροστά στο μαρτύριό του, όλα τα είδωλα σωπαίνουν. 

Σ’ αυτό το σύμπαν, παραδομένος αίφνης στη σιωπή, υψώνονται χιλιάδες μικρές, έκθαμβες φωνές της γης. Αν το ίδιον της τέχνης είναι να συνδέει το γενικό με το ατομικό, τη φθαρτή αιωνιότητα μιας σταγόνας νερού με τα φωτεινά παιχνιδίσματά της, είναι ακόμα πιο αληθινό να εκτιμάται το μεγαλείο του παράλογου συγγραφέα ανάλογα με την απόσταση που ξέρει να παρεμβάλλει ανάμεσα σ’ αυτούς τους δύο κόσμους. ====

Αν όμως το παράλογο μου φαίνεται πρόδηλο, οφείλω να το διατηρήσω με μια διαυγή προσπάθεια και να δεχτώ να ζήσω βιώνοντάς το. Η εξέγερσή μου, η ελευθερία, το πάθος μου, θα είναι οι συνέπειές του. Ο άνθρωπος, σίγουρος ότι θα πεθάνει ολοκληρωτικά, αρνούμενος όμως το θάνατο, λυτρωμένος από την υπερφυσική ελπίδα που του έδενε τα χέρια, θα μπορέσει να γνωρίσει το πάθος της ζωής σ' έναν κόσμο δοσμένο στην αδιαφορία του και στη φθαρτή ομορφιά του. Όμως η δημιουργία είναι για εκείνον η καλύτερη ευκαιρία για να διατηρεί τη συνείδησή του άγρυπνη μπροστά στις λαμπερές και αλόγιστες εικόνες του κόσμου. Ο αγώνας του Σίσυφου που περιφρονεί τους θεούς, αγαπά τη ζωή και μισεί το θάνατο γίνεται το σύμβολο της ανθρώπινης μοίρας.

=============================

«Ο Μύθος του Σισύφου» Aναλυση

Στο εμβληματικό δοκίμιο 

«Ο Μύθος του Σισύφου» (1942), ο Αλμπέρ Καμύ αναλύει τη φιλοσοφία του Παραλόγου, χρησιμοποιώντας τον αρχαιοελληνικό μύθο ως σύμβολο της ανθρώπινης μοίρας. 

Βασικοί Πυλώνες της Ανάλυσης

• Ορισμός του Παραλόγου: Το «παράλογο» δεν βρίσκεται στον ίδιο τον άνθρωπο ούτε στον κόσμο, αλλά στη σύγκρουση ανάμεσα στην έντονη επιθυμία του ανθρώπου για νόημα και τάξη και στην «παγερή σιωπή» ενός σύμπαντος που δεν παρέχει καμία απάντηση.
• Το Δίλημμα της Αυτοκτονίας: Ο Καμύ ξεκινά με τη διάσημη διαπίστωση ότι το μόνο σοβαρό φιλοσοφικό πρόβλημα είναι η αυτοκτονία. Αν η ζωή δεν έχει νόημα, αξίζει να τη ζούμε; Η απάντησή του είναι όχι στην αυτοκτονία (φυσική ή φιλοσοφική), καθώς αυτή αποτελεί φυγή και όχι λύση.
• Η Επανάσταση (Revolt): Ο «παράλογος άνθρωπος» επιλέγει να ζήσει σε διαρκή συνειδητή αναμέτρηση με το παράλογο. Η αποδοχή της ματαιότητας χωρίς παραίτηση είναι η ύψιστη μορφή ελευθερίας και προσωπικής εξέγερσης.
• Ο Σίσυφος ως Ήρωας: Ο Σίσυφος, καταδικασμένος να ανεβάζει αιώνια έναν βράχο που πάντα κυλάει πίσω, είναι ο απόλυτος ήρωας του παραλόγου. Ο Καμύ υποστηρίζει ότι ο Σίσυφος κυριαρχεί στη μοίρα του τη στιγμή που συνειδητοποιεί την κατάστασή του κατά την κάθοδο από το βουνό. 

Συμπέρασμα

Η ανάλυση καταλήγει στη θρυλική φράση: «Πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο». Η ευτυχία πηγάζει από την κυριότητα του δικού του αγώνα, ακόμα και αν αυτός δεν οδηγεί πουθενά. 

Περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στην πλήρη ανάλυση του έργου από το SparkNotes ή στο σχετικό άρθρο του Φιλοσοφία.gr.

Θα θέλατε να εμβαθύνουμε στη διαφορά μεταξύ υπαρξισμού και παραλογισμού στο έργο του Καμύ;

  Υπάρχει ένα μονάχα φιλοσοφικό πρόβλημα πραγματικά σοβαρό: η αυτοκτονία. Αν κρίνουμε πως η ζωή αξίζει να τη ζει ή να μην τη ζει κανείς, απαντούμε στο θεμελιώδες ερώτημα της φιλοσοφίας. Τα υπόλοιπα, αν ο κόσμος έχει τρεις διαστάσεις, αν το πνεύμα διαιρείται σε εννιά ή δώδεκα κατηγορίες έπονται. Είναι παιχνίδια. Πρέπει πρώτα να απαντήσουμε.

…

Το αν η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο ή ο ήλιος γύρω από τη γη, δεν έχει, κατά βάθος, καμιά σημασία. Για την ακρίβεια, είναι ένα ασήμαντο θέμα. Αντίθετα, βλέπω ότι πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν γιατί πιστεύουν πως η ζωή δεν αξίζει τον κόπο να τη ζει κανείς. 

Παραδόξως, βλέπω άλλους να σκοτώνονται για ιδέες ή αυταπάτες που τους παρέχουν ένα λόγο για να ζουν (αυτό που θεωρεί κανείς λόγο για να ζήσει αποτελεί συνάμα και έναν εξαίρετο λόγο για να πεθάνει). Θεωρώ, συνεπώς, ότι το νόημα της ζωής είναι το πιο επείγον ερώτημα.

Ένας κόσμος που μπορούμε να εξηγήσουμε ακόμη και με λανθασμένες δικαιολογίες είναι ένας κόσμος οικείος. Αντίθετα όμως, μέσα σ’ ένα σύμπαν στερημένο αίφνης από ψευδαισθήσεις και φώτα, ο άνθρωπος αισθάνεται σαν ξένος. 

Βρίσκεται σε μια εξορία οριστική και αμετάκλητη, αφού δεν έχει τις αναμνήσεις μιας χαμένης πατρίδας ούτε την ελπίδα μιας γης της επαγγελίας. Η διάζευξη του ανθρώπου από τη ζωή του, του ηθοποιού από το σκηνικό του, αυτό ακριβώς είναι το συναίσθημα του παράλογου.

«Το πεδίο μου είναι ο χρόνος», λέει ο Γκαίτε. Να λοιπόν μια παράλογη φράση. Τι είναι πράγματι ο παράλογος άνθρωπος; Αυτός που, χωρίς ν’ αρνείται το αιώνιο, δεν κάνει τίποτα γι’ αυτό. Όχι πως η νοσταλγία τού είναι ξένη. Μα προτιμά το κουράγιο και τον συλλογισμό του. Το ένα τού μαθαίνει να ζει οριστικά και αμετάκλητα και ν’ αρκείται σε ότι έχει, το άλλο τον ενημερώνει για τα όρια του.

… Η κατ’ εξοχήν παράλογη χαρά είναι η δημιουργία. «Τέχνη και μόνο τέχνη» λέει ο Νίτσε, «έχουμε την τέχνη για να μην πεθάνουμε από την αλήθεια».

Όλη η βουβή χαρά του Σισύφου βρίσκεται εδώ. Η μοίρα του τού ανήκει. Ο βράχος είναι δικός του. Το ίδιο συμβαίνει με τον παράλογο άνθρωπο: όταν στοχάζεται μπροστά στο μαρτύριό του, όλα τα είδωλα σωπαίνουν. Σ’ αυτό το σύμπαν, παραδομένος αίφνης στη σιωπή, υψώνονται χιλιάδες μικρές, έκθαμβες φωνές της γης.

Αν το ίδιον της τέχνης είναι να συνδέει το γενικό με το ατομικό, τη φθαρτή αιωνιότητα μιας σταγόνας νερού με τα φωτεινά παιχνιδίσματά της, είναι ακόμα πιο αληθινό να εκτιμάται το μεγαλείο του παράλογου συγγραφέα ανάλογα με την απόσταση που ξέρει να παρεμβάλλει ανάμεσα σ’ αυτούς τους δύο κόσμους.

  

Είναι και εύκολο και δύσκολο να το διαβάσεις, ανάλογα πώς το βλέπεις.

Ο μύθος του Σίσυφου // Δοκίμιο για το παράλογο

Είναι εύκολο επειδή είναι γραμμένο σε ένα κάπως συζητησιακό στυλ. Αυτό το κάνει πιο εύκολο να το διαβάσεις σε αντίθεση με την πιο παραδοσιακή φιλοσοφία όπου μπορείς να κολλήσεις σε όρους τέχνης και εξειδικευμένους ορισμούς και περίπλοκα επιχειρήματα.

Αλλά είναι λίγο δύσκολο γιατί δεν ασχολείται με άμεση λογική συζήτηση, πρέπει να διαβάζεις ανάμεσα στις γραμμές.

Το δοκίμιο δεν είναι πραγματικά για τον Σίσυφο ή την αυτοκτονία. Είναι για το πώς να είσαι ευτυχισμένος. Η αυτοκτονία είναι απλώς ένα είδος δόλωμα για να σε τραβήξει μέσα. 

Ο Καμύ παρατηρεί ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αυτοκτονούν και όσοι το κάνουν λέγεται ότι το έκαναν για προσωπικούς και συναισθηματικούς λόγους. Έτσι, φαίνεται ότι για τους περισσότερους ανθρώπους η ζωή αξίζει να τη ζεις και δεν βλέπουν την αυτοκτονία ως λύση. Επομένως, ο Καμύ ασχολείται κυρίως με το τι κάνουμε/σκεφτόμαστε που κάνει τη ζωή ευτυχισμένη για εμάς.

Ο Καμύ κάνει την υπόθεση ότι η ζωή είναι θεμελιωδώς παράλογη. Μερικοί άνθρωποι ορίζουν αυτή την παραλογικότητα ως ανθρώπους που αναζητούν νόημα στη ζωή που δεν έχει νόημα. Αλλά κατά τη γνώμη μου, ενώ αυτό είναι σημαντικό για να χαρακτηρίσουμε τον αντίκτυπο που έχει η παραλογικότητα σε εμάς, δεν αποτυπώνει πλήρως το σημείο του Καμύ. 

Η ίδια η ζωή είναι θεμελιωδώς παράλογη. Το γεγονός ότι προσπαθούμε να συμπεριφερθούμε σαν να μην είναι, είναι απλώς ένα επιπλέον στρώμα παραλογισμού από πάνω.

Έτσι, αν η ζωή είναι παράλογη και δεν έχει σαφή, μη αντιφατικά νοήματα, δεν υπάρχει θεωρητικός λόγος για τον οποίο πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε. Μπορούμε να αυτοκτονήσουμε ανά πάσα στιγμή και κανένας Θεός δεν θα μας τιμωρήσει στη μετά θάνατον ζωή και τίποτα κακό δεν μπορεί να σου συμβεί επειδή είσαι ήδη νεκρός.

Αλλά ο Καμύ παρατηρεί επίσης ότι λόγω της παραλογικότητας της ζωής, δεν υπάρχει ούτε πειστικός λόγος για αυτοκτονία. Η ζωή θα είναι για πάντα παράλογη για εμάς μέχρι τη στιγμή που χάνουμε τη συνείδησή μας, οπότε δεν υπάρχει «εμείς». Αν η ζωή δεν έχει νόημα, ούτε ο θάνατος έχει. Κανένα από τα δύο δεν λύνει κανένα φιλοσοφικό πρόβλημα.

Έτσι, είτε επιλέξεις να ζήσεις είτε να πεθάνεις είναι μια προσωπική και υποκειμενική επιλογή. Είτε το απολαμβάνεις αρκετά για να συνεχίσεις, είτε δεν το κάνεις και αυτοκτονείς. Ο Καμύ δεν πιστεύει ότι είναι ηθικά λάθος να αυτοκτονήσεις, αλλά τον ενδιαφέρει γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το επιλέγουν. Τι γέρνει την πλάστιγγα υπέρ της ζωής;

Έτσι, τότε η καρδιά της έρευνας είναι πραγματικά τι είναι αυτό που οι άνθρωποι τείνουν να βρίσκουν ευχάριστο στη ζωή, έτσι ώστε λίγοι άνθρωποι να αυτοκτονούν;

Η απάντηση πρέπει να είναι ότι βρίσκουμε έναν τρόπο να απολαύσουμε την παραλογικότητα. Η ζωή είναι ένα μεγάλο αστείο. Μπορούμε είτε να μπούμε σε αυτό είτε να δούμε τον εαυτό μας ως το θύμα του. Ο Καμύ συνιστά στους ανθρώπους να μπουν στο αστείο. Που σημαίνει να βρίσκεις και να βιώνεις όσο το δυνατόν περισσότερο το παράλογο, αντί να προσπαθείς να κλειστείς από αυτό.

Η επιλογή να ζεις πλήρως έτσι είναι ταυτόχρονα αποδοχή και επανάσταση ενάντια στο παράλογο. Είναι μια αποδοχή στο ότι παρατάς την προσποίηση ότι οτιδήποτε κάνεις έχει πραγματικά σημασία. Αλλά είναι μια επανάσταση στο ότι επιλέγεις να κάνεις πράγματα ούτως ή άλλως.

Αυτό φέρνει τον Καμύ στον Μύθο του Σίσυφου. Ο Σίσυφος βρίσκεται στην πιο παράλογη κατάσταση που είναι δυνατόν να σπρώχνει μια πέτρα σε έναν λόφο που θα πέφτει πάντα ξανά κάτω. Δεν υπάρχει διαφυγή για αυτόν και καμία νικηφόρα στρατηγική. Αλλά αυτό που μπορεί να κάνει ο Σίσυφος είναι να αποδεχτεί ότι αυτό το παιχνίδι είναι και να επιλέξει να το παίξει ούτως ή άλλως. 

Κάνοντας την επιλογή να σπρώξει την πέτρα στον λόφο, μετατρέπει την κατάσταση από μια που του επιβάλλεται από τους Θεούς σε μια στην οποία συμμετέχει οικειοθελώς. 

Η μόνη ελευθερία που έχει πραγματικά ο Σίσυφος είναι να επιλέξει πώς αισθάνεται γι' αυτό. Οι Θεοί θέλουν ξεκάθαρα ο Σίσυφος να βασανίζεται από την ατελείωτη παράλογη φύση της κατάστασής του. Επιλέγοντας να μην είναι, ο Σίσυφος ασκεί την ελευθερία που έχει διαθέσιμη και επαναστατεί. 

  

  

 Σειρά: Η Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας  

 

Στο επεισόδιο αυτό της σειράς «Η Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας», προσεγγίζουμε ένα από τα πιο εμβληματικά φιλοσοφικά κείμενα του 20ού αιώνα: «Ο Μύθος του Σισύφου» του Albert Camus. Όχι ως μυθολογική αφήγηση, αλλά ως υπαρξιακή αλληγορία της ανθρώπινης κατάστασης. Ο Καμύ ξεκινά από ένα αμείλικτο ερώτημα: αν ο κόσμος στερείται εγγενούς νοήματος, αξίζει να συνεχίσουμε να ζούμε; Μέσα από την έννοια του παράλογου —τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη ανάγκη για νόημα και τη σιωπή του κόσμου— ο Σίσυφος μεταμορφώνεται σε σύμβολο του σύγχρονου ανθρώπου: εκείνου που αγωνίζεται, επαναλαμβάνει, επιμένει, χωρίς τελική δικαίωση.

Το επεισόδιο εξετάζει: τη φιλοσοφική σημασία του παράλογου, την απόρριψη της αυτοκτονίας ως «λύσης», την έννοια της εξέγερσης ως στάσης ζωής, και το παράδοξο συμπέρασμα του Καμύ ότι η αποδοχή του κόσμου, χωρίς ψευδαισθήσεις, μπορεί να συνυπάρξει με την αξιοπρέπεια και την ελευθερία.

Ο Σίσυφος, καταδικασμένος να επαναλαμβάνει το ίδιο έργο, δεν είναι τραγικός επειδή υποφέρει, αλλά επειδή γνωρίζει. Και ακριβώς μέσα σε αυτή τη συνείδηση, ο Καμύ τολμά να διατυπώσει τη ριζοσπαστική του θέση: πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο.

Ένα επεισόδιο για τη σιωπή του κόσμου, την ανθρώπινη επιμονή και την αξιοπρέπεια της ύπαρξης χωρίς μεταφυσικές παρηγοριές.

 =====================

 "O σιωπών δοκεί συναινείν"