Η πιο βαριά αλήθεια πονάει Ο Καποδίστριας δεν απέτυχε. Απορρίφθηκε. [ Γιατί «Σάρωσε» η Ταινία για τον Καποδίστρια; ]

Σταύρος Καλεντερίδης: Πώς εξηγείται η τεράστια εμπορική επιτυχία της ταινίας "Καποδίστριας" του Γιάννη Σμαραγδή;

👉 Γιατί έσπευσαν οι πολίτες να την δουν σε πείσμα των ιδεοληπτικών "ταγών"

👉  Το τρίπτυχο Ελευθερία – Ανεξαρτησία – Δημοκρατία του Κυβερνήτη σε αντιδιαστολή με τον κοινοβουλευτισμό

👉  Τα βαθύτερα μηνύματα της ταινίας

Τι δεν λένε εύκολα τα σχολικά βιβλία:

Αρνήθηκε συνειδητά να γίνει “σωτήρας'', ''μονάρχης” της Ευρώπης ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (ο πρώτος μη Ρώσος στην ιστορία)

Του προτάθηκε ανώτατη ευρωπαϊκή εξουσία σε διάφορες μορφές και αρνήθηκε. Όχι από ταπεινοφροσύνη, αλλά γιατί θεωρούσε ότι όποιος κυβερνά χωρίς πνευματική νομιμοποίηση, γίνεται τύραννος.

Δεν δολοφονήθηκε μόνο για πολιτικούς λόγους, αλλά γιατί δεν εκβιαζόταν.

Ολοι λενε “οι Μαυρομιχαλαίοι”, “τα κόμματα”, “οι ξένες δυνάμεις”. Όλα ισχύουν μερικώς. Το πιο βαθύ όμως ήταν άλλο.

Δεν είχε προσωπικά συμφέροντα

Δεν είχε περιουσία στην Ελλάδα

Δεν χρωστούσε σε κανέναν

Αυτό τον έκανε αδύνατο να ελεγχθεί.

Στην Ευρώπη της εποχής, αυτό ήταν κόκκινο πανί.

Ηξερε ότι θα τον σκοτώσουν. Υπάρχουν μαρτυρίες ότι είχε προειδοποιηθεί. Του πρότειναν να φύγει. Του ζήτησαν να πάρει φρουρά. Αρνήθηκε. Όχι από αφέλεια. Αλλά γιατί πίστευε ότι αν ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας φοβηθεί, το κράτος γεννιέται φοβισμένο. Αυτό είναι στάση μάρτυρα, όχι απλού πολιτικού.

Η πιο βαριά αλήθεια πονάει

Ο Καποδίστριας δεν απέτυχε. Απορρίφθηκε. Η Ελλάδα της εποχής ήθελε προστάτες όχι αυστηρό πατέρα. Οχι άνθρωπο που λέει “όχι” Και αυτό αν το σκεφτουμε λιγο μοιάζει πολύ επίκαιρο..

Η φράση του όχι η πιο γνωστή αλλά από τις πιο αποκαλυπτικές ‘’η ελευθερία χωρίς αρετή και δικαιοσύνη καταντά νέα τυραννία’’ είναι συνταρακτική όχι γιατί είναι σοφή αλλά γιατί εξηγεί γιατί δεν μπορούσε να επιβιώσει.

Και ηταν φράση επικίνδυνη γιατι την εποχή εκείνη οι Μεγάλες Δυνάμεις μιλούσαν για ελευθερίες. Οι ντόπιοι προύχοντες μιλούσαν για δικαιώματα και όλοι μιλούσαν για Σύνταγμα. Ο Καποδίστριας όμως λέει κάτι άλλο: Χωρίς εσωτερικό ήθος, το σύνταγμα είναι απλώς χαρτί

Αυτό: Ενοχλεί τους “φιλελεύθερους” τρομάζει τους ισχυρούς. ξεβολεύει λαϊκιστές

Για τον Καποδίστρια η πολιτική δεν ήταν τεχνική ήταν ηθική ευθύνη. Δεν πίστευε ότι “αν φτιάξουμε θεσμούς, θα γίνουν άνθρωποι” αλλά το αντίστροφο: Πρώτα άνθρωποι και μετά θεσμοί. Και γι αυτό σήμερα τον διαβάζουν και δεν τον αντέχουν.

Λίγοι προσέχουν ότι όταν τον κατηγορούσαν πως είναι αυταρχικός εκείνος δεν απαντούσε.

Γιατί θεωρούσε ότι ο κυβερνήτης που απολογείται διαρκώς, κυβερνά ήδη με φόβο.

Η φράση που είπε λίγο πριν τον σκοτώσουν (όπως μαρτυρείται από σύγχρονους και αποδίδεται σε αυτόν):

‘’Εποίησα το καθήκον μου. Ας πράξει ο Θεός τα λοιπά ’’

Δεν είναι θεατρική ουτε ρητορική. Είναι στεγνή. Και γι’ αυτό βαριά. Λέγεται ότι την επανέλαβε τις τελευταίες ημέρες, όταν γνώριζε πως απειλείται. Του ζητούσαν να φύγει ή να αλλάξει στάση. Του πρότειναν συμβιβασμούς “για να σωθεί”. Τι την κάνει συνταρακτική (και όχι απλώς “ευσεβή”)

Δεν λέει “έκανα το σωστό” Λέει: το καθήκον μου. Οχι αυτό που ήθελα. Οχι αυτό που με συνέφερε. Οχι αυτό που θα με έσωζε

Δεν ζητά δικαίωση από την Ιστορία. Την αφήνει εκτός λογαριασμού.

Μεταφέρει την ευθύνη από την πολιτική στη συνείδηση. Κι αυτό είναι επικίνδυνο για κάθε σύστημα.

Το “κλπ” που δεν λέγεται συνήθως. Την Κυριακή που δολοφονήθηκε πήγε χωρίς φρουρά

Πήγε στην εκκλησία

Φορούσε απλά ρούχα, όχι επίσημα. Δεν πήγε σαν κυβερνήτης. Πήγε σαν άνθρωπος που έχει ήδη τελειώσει μέσα του.

Και αυτό είναι το πιο δύσκολο να χωνευτεί. Ο Καποδίστριας δεν αιφνιδιάστηκε από τον θάνατο

Αιφνιδιάστηκε η Ελλάδα από το μέγεθός του

Ο Καποδίστριας δεν δολοφονήθηκε επειδή ήταν αυταρχικός.

Δολοφονήθηκε επειδή δεν ήταν διαπραγματεύσιμος. Και τέτοιοι άνθρωποι σε ανώριμα κράτη δεν συγχωρούνται.

Αν ζούσε 5 χρόνια ακόμη η Ελλάδα θα ξεκινούσε από κάτω προς τα πάνω, όχι από πελατειακά κέντρα εξουσίας.

Αυτό δεν το συγχώρεσαν ποτέ. Θα είχε δημιουργηθεί γενιά διοικητικών στελεχών, όχι απλώς μορφωμένων, αλλά ακέραιων

Η παιδεία του δεν ήταν “γράμματα” ήταν χαρακτήρας.Ηταν ηθική άσκηση, όχι απλή γνώση.

Αυτό αλλάζει χώρα. Όχι κυβέρνηση Χώρα!

Το πραγματικό του λάθος ΔΕΝ ήταν ο αυταρχισμός.

Αυτό είναι εύκολη κατηγορία και βολική.

Το λάθος του ήταν άλλο: Υπερεκτίμησε το ηθικό επίπεδο της κοινωνίας. Πίστεψε ότι οι αγωνιστές θα βάλουν το κοινό πάνω από το προσωπικό

Ότι οι πρόκριτοι θα δεχτούν περιορισμό

Οι Έλληνες θα αντέξουν καθυστέρηση δικαιωμάτων για χάρη θεμελίων

Αυτό… δεν ίσχυε. Δεν ήταν κακία. Ήταν ανωριμότητα κοινωνίας μετά από αιώνες ..

Δεν έφτιαξε “ασπίδα ανθρώπων” γύρω του. Έμεινε μόνος. Χωρίς πιστό κύκλο. Χωρίς διαδόχους

Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν επιτρέπεται να είναι μόνος στην πολιτική.

Αυτό είναι τραγικό, όχι ηθικό ελάττωμα, αλλά στρατηγικό.

Ο Καποδίστριας ήταν άνθρωπος κράτους πριν υπάρξει κοινωνία κράτους.

Και τέτοιοι άνθρωποι, είτε δολοφονούνται, είτε αποσύρονται, είτε διαστρεβλώνονται μετά θάνατον

Στην περίπτωσή μας: και τα τρία.

Πώς τον “εξουδετέρωσαν” ιστορικά μετά θάνατον; (Δεν τον έθαψαν απλώς.Τον αχρήστευσαν ως παράδειγμα).

Πρώτο στάδιο: από ''μάρτυρας'' ..“αυταρχικός”

Αμέσως μετά τη δολοφονία η λέξη “τύραννος” αρχίζει να κυκλοφορεί συστηματικά

Η έλλειψη Συντάγματος παρουσιάζεται ως απόλυτο κακό

Αποσιωπάται ότι το κράτος δεν υπήρχε καν ακόμα

Δεν εξετάζεται το γιατί, μόνο το αποτέλεσμα.

Έτσι: “Καποδίστριας = καλός άνθρωπος, κακός κυβερνήτης”

Ένα σχήμα βολικό. Σου επιτρέπει να τον τιμάς συναισθηματικά αλλά να μην τον μιμείσαι.

Δεύτερο στάδιο: αποκοπή από το ευρωπαϊκό του βάρος

Στα σχολεία παρουσιάζεται σχεδόν ως “τοπικός ηγέτης”. Ελάχιστη αναφορά στη διπλωματική του ακτινοβολία. Αποσιωπάται ότι ήταν κορυφαίο ευρωπαϊκό μυαλό της εποχής.

Γιατί; Διότι αν μάθεις ότι ένας τέτοιος άνθρωπος επέλεξε να κυβερνήσει την Ελλάδα

τότε το πρόβλημα δεν είναι αυτός. Είναι εμείς.

Τρίτο στάδιο: ηθικός, αλλά “ανεπίκαιρος”

Εδώ γίνεται το πιο ύπουλο.Τον κρατούν:

Ως πορτρέτο. Ως οδό, ως προτομή

Αλλά τον παρουσιάζουν“ωραίος για άλλες εποχές, όχι για τη δημοκρατία”

Έτσι ακυρώνεται ως ζωντανό πολιτικό πρότυπο.

Δεν τον πολεμάς. Τον μουμιοποιείς.

Τέταρτο στάδιο: ο μύθος των “κακών Ελλήνων”

Ένα ακόμη τέχνασμα:

“Ήταν καλός, αλλά οι Έλληνες δεν τον άξιζαν”. Ακούγεται ειλικρινές αλλά είναι παγίδα.

Γιατί: Απαλλάσσει τις ελίτ. Απαλλάσσει τα συμφέροντα. Απαλλάσσει τις ξένες δυνάμεις

Κάνει τη δολοφονία λαϊκή τραγωδία, όχι συστημική.

Τελικό στάδιο: ο Καποδίστριας ως εξαίρεση, όχι ως κανόνας

Και εδώ κλείνει ο κύκλος.Τον παρουσιάζουν ως μοναχική μεγαλοφυΐα. Μη επαναλήψιμο φαινόμενο

Αυτό είναι η οριστική εξουδετέρωση.

Γιατί αν κάτι δεν επαναλαμβάνεται,δεν διεκδικείται.

Ο Καποδίστριας δεν φοβίζει ως παρελθόν.

Φοβίζει ως ενδεχόμενο μέλλον. Γιατί αν τον πάρεις στα σοβαρά αλλάζει το τι σημαίνει πολιτική. Αλλάζει το τι σημαίνει ευθύνη. Αλλάζει το τι σημαίνει “ελευθερία” Και αυτό δεν συμφέρει κανέναν που ζει από την ασάφεια.

..... Προσθήκη .......

Διαβάζω σε σχόλιο ότι από το 2021 το κεφάλαιο ''Καποδίστριας'' έχει αφαιρεθεί από τα σχολικά βιβλία του ελληνόφωνου κράτους (υπουργός Νίκη Κεραμέως). Έψαξα, αλλά δεν βρίσκω κάποια επίσημη απόφαση που να το λέει ρητά. Ξέρουμε βέβαια ότι δεν λειτουργεί έτσι το πράγμα. Αυτό που ισχύει είναι πιο ύπουλο και πιο συνηθισμένο. Στην πράξη δεν χρειάζεται θορυβώδης απόφαση ή εγκύκλιος με τίτλο ''αφαιρείται ο Καποδίστριας''. Αρκεί συμπτύξη ύλης, λιγότερες ώρες, λιγότερη εμβάθυνση και μια παράγραφος αντί για ενότητα. Και τελείωσε. Έτσι δουλεύει η εκπαιδευτική πολιτική παντού.

Spyros Nikas

"Ζητάω προκαταβολικά συγνώμη από αυτόν που αναδημοσιεύω το παρακάτω post καθώς δεν πρόλαβα να συγκρατήσω το όνομα του! "

=====================

 "O σιωπών δοκεί συναινείν"