"Οι μικροαστοί"- [Κεντρικός άξονας του έργου του Μαξίμ Γκόργκι είναι ο άνθρωπος σα λειτουργικό μέλος της ομάδας, με την κοινή ψυχή και τα κοινά ιδανικά. «Αφέντης Είναι Εκείνος Που Δουλεύει», Νηλ, «Μικροαστοί. Πιστεύει στην αφύπνιση των λαών και τους οραματίζεται να εξουσιάζουν τη μοίρα τους]

Ο Γκόρκι με τους «Μικροαστούς» κάνει και ιστορικό και επαναστατικό θέατρο. Ταυτοχρόνως κάνει και σπουδαίο ψυχολογικό θέατρο. Θέατρο, με ατόφια «υλικά» από την πραγματική ζωή – οικογενειακή, κοινωνική, εργασιακή – και από τα βάσανα, τις αδυναμίες, τα ελαττώματα, τις ιδέες, τις ελπίδες, τις απογοητεύσεις, τις χαμένες και κερδισμένες αγάπες του ανθρώπου

.

«Οι Μικροαστοί» (1901) του Μαξίμ Γκόρκι πραγματεύονται την κρίση και τη σύγκρουση αξιών μέσα σε μια τυπική μικροαστική οικογένεια στη Ρωσία, καθώς ο παλιός, συντηρητικός κόσμος καταρρέει. Η υπόθεση εστιάζει στον αυταρχικό Βασίλι Μπεσσέμενωφ, ο οποίος προσπαθεί μάταια να επιβάλει τάξη, καθώς τα παιδιά του επαναστατούν και απομακρύνονται από τις παλιές αξίες. 

"Οι "Μικροαστοί" είναι ένα έργο ρεαλιστικό και μαζί αλληγορικό.

Εκφράζει ιδέες και κοινωνικές ζυμώσεις και ανακατατάξεις που είχαν αρχίσει να φουντώνουν από το τέλος του περασμένου αιώνα και να κατακτούν τα πλατιά στρώματα του λαού. Αποκαλύπτει τη σύγκρουση ανάμεσα στις παλιές γενιές και τις καινούργιες, ανάμεσα στους μικροαστούς νοικοκυραίους με τα παλιά μυαλά και τους νέους μέσ' από τη διανόηση και το αναπτυσσόμενο βιομηχανικό προλεταριάτο.

Οι ήρωες είναι πρόσωπα της καθημερινής ζωής αλλά και σύμβολα. Ταξικές δυνάμεις της κοινωνίας σε αντίθεση και σύγκρουση.

Από τη μια μεριά οι μικροαστοί, περιχαρακωμένοι στο οικογενειακό "κάστρο" τους, πνιγμένοι στις προλήψεις, αμέτοχοι, αμαθείς, αντιδραστικοί, με μοναδική τους έγνοια το συμφέρον και την καλοπέραση, που δεν γνωρίζουν, ούτε διαισθάνονται, τι γίνεται στον κόσμο έξω, τι μπορεί να γίνει, τι πρέπει να γίνει.

Κι από την άλλη ένας ολόκληρος κόσμος από νέους και παλιούς που αρχίζει ν' αφυπνίζεται, με το μπόλιασμα και των νέων ιδεών, να ξεκόβει συνειδητά είτε ασυνείδητα, από την αστική και μικροαστική τάξη και να ρίχνεται στην πάλη για μια καλύτερη ζωή.

Έτσι, οι γέροι μας οι μικροαστοί, μέσα στη ζύμωση και το στρόβιλο των γεγονότων, μέσα στις νέες φιλοσοφικές και ιδεολογικές αναστροφές, μέσα στο χάος που επικρατεί στις σχέσεις ανάμεσα σ' αυτούς, στα παιδιά τους και τον έξω κόσμο, αντιδρούν παράλογα, απελπισμένα.

Αγανακτούν με τον ίδιο τον εαυτό τους που δεν μπορούν να καταλάβουν, να εξηγήσουν, αυτά που συμβαίνουν μέσα στο "κάστρο" τους κι ολόγυρα τους."* *Η περιγραφή είναι από την έκδοση του οίκου "ΔΩΔΩΝΗ" που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1989 σε μετάφραση του Λυκούργου Καλλέργη. 0:00 ΤΙΤΛΟΙ 2:25 ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΞΗ 43:03 ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΡΑΞΗ 1:25:11 ΤΡΙΤΗ ΠΡΑΞΗ 2:02:33 ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΡΑΞΗ

Βασικά Στοιχεία Υπόθεσης & Θεματολογίας:

"Ο Εχθρός του Λαού" του Ερρίκου Ίψεν.- από το Θέατρο της Δευτέρας (video)

Το προσωπικό συμφέρον, η αντίληψη της λαϊκιστικής πολιτικής που παραποιεί
την πραγματικότητα, ο τρόπος ενημέρωσης που, αν δεν κρύβει, παρουσιάζει τη μισή αλήθεια, η ευμετάβλητη πλειοψηφία που ακολουθεί τον ισχυρό, η άποψη που διαμορφώνεται από τις ψεύτικες ανάγκες.

Και μέσα σε όλα αυτά ένας άνθρωπος που φωνάζει «δείτε καθαρά» και δεν τον ακούν, διότι αυτός που φωνάζει είναι μειοψηφία, διότι η αλήθεια είναι εναντίον του πρόσκαιρου συμφέροντος τους κι ας είναι αυτό το συμφέρον καταστροφικό για την ίδια τη ζωή τους και τη ζωή των παιδιών τους.

Αλλά αυτός έστω και μόνος συνεχίζει και θα συνεχίζει να αγωνίζεται.

Πάνω από 140 χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Νορβηγός Έρικ Ίψεν έγραψε ένα θεατρικό έργο το οποίο θα μπορούσε να έχει γραφεί και σήμερα. Διότι οι αλήθειες του είναι τόσο διαχρονικές όσο και οι κοινωνίες των ανθρώπων.

Νίκος Σερβετάς

 

Η υπόθεση του έργου και σύντομο βιογραφικό σημείωμα του Έρικ Ίψεν, παρουσιασμένα από την Μαριλιάννα Μιχαλιτσιάνου

 

Σε μια επαρχιακή πόλη της Νορβηγίας όπου τα νεόκτιστα δημόσια λουτρά αποτελούν αποτελούν την πιο σημαντική πηγή εισοδήματος, ένας γιατρός κάνει μια ανακάλυψη που απειλεί να τινάξει στον αέρα το όλο εγχείρημα. Το γεγονός αυτό τον φέρνει αντιμέτωπο με όλες τις τοπικές μορφές εξουσίας που επιχειρούν με διάφορους τρόπους να πλήξουν την αξιοπιστία του γιατρού.

Το έργο πραγματεύεται το πως η αληθινή επιστημονική γνώση καταπνίγεται ή ποδηγετείται από όσους εκμεταλλεύονται την εξουσία για ίδιο όφελος, ενώ παράλληλα αναδεικνύει το πόσο μοναχικός είναι ο αγώνας για την αλήθεια και την ελευθερία.

Το έργο διασκευάστηκε και για τον ελληνικό κινηματογράφο το 1972 με τον Ν. Κούρκουλο στο ρόλο του γιατρού από όπου και το thumbnail της εκπομπής μας.

Επισκόπηση AI

«Ο Εχθρός του Λαού» (1882) του Ερρίκου Ίψεν είναι ένα κλασικό θεατρικό έργο που πραγματεύεται τη σύγκρουση ηθικής και οικονομικού συμφέροντος. 

Ο γιατρός Τόμας Στόκμαν ανακαλύπτει ότι τα ιαματικά λουτρά της πόλης, πηγή 

τουριστικού εισοδήματος, είναι μολυσμένα. Η προσπάθειά του να αποκαλύψει την αλήθεια τον φέρνει σε ρήξη με την τοπική κοινωνία και τον δήμαρχο αδελφό του, μετατρέποντάς τον σε αποδιοπομπαίο τράγο. 

Βασικά Στοιχεία Ανάλυσης: